Relationele en seksuele vorming

Relationele en seksuele voorlichting. Dat kan vanalles betekenen. Hieronder krijg je alvast wat informatie. De vragen werden door leerlingen zelf gesteld, voor de antwoorden tekenden medewerkers van vestiging Hoogstraten. Volgende thema’s komen aan bod: puberteit, seksualiteit, vriendschap, relaties en weerbaarheid.

Puberteit

Wat is de puberteit?

De puberteit zorgt voor veranderingen bij jezelf, zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant. De gemiddelde leeftijd ligt tussen de 10 en 16 jaar. Bij meisjes start die meestal iets vroeger dan bij jongens.

  • Het meisjeslichaam verandert tijdens de puberteit op verschillende plaatsen. De borsten groeien en de tepels worden groter. Er verschijnen haartjes onder de oksels en rond de vagina. Heupen worden breder, dijen en billen krijgen een vollere vorm. Je eerste maandstonden zullen in deze periode ergens plaats vinden. Vanaf dan kan je als meisje zwanger worden.
  • Het jongenslichaam verandert tijdens de puberteit. Jongens krijgen een lagere stem en een zwaarder strottenhoofd. Ze krijgen snor- en baardgroei en beharing onder de oksels en rond de penis. De penis, balzak en teelballen worden groter. Tijdens deze periode zal je lichaam beginnen met de productie van sperma, in die periode hebben jongens hun eerste natte dromen.
  • Naast de veranderingen in je lichaam, komen er ook veranderingen in je gedachten en gevoelens. Pubers worden onafhankelijker van hun ouders en willen meer tijd doorbrengen met vrienden. Jongens en meisjes gaan op een andere manier met elkaar om. De puberteit is een periode van veel vragen en twijfels, maar vooral een heel fijne periode van ontdekken.

Wat is menstruatie?

Andere woorden voor menstruatie zijn: maandstonden, regels, ongesteld zijn.
De gemiddelde leeftijd van de eerste maandstonden ligt tussen 10 en 16 jaar.
Als je de eerste keer je maandstonden hebt, merk je dit doordat er wat bloed in je onderbroek zit. Dit komt doordat er bloed en slijmvlies wordt afgegeven uit je baarmoeder. Deze bloeding duurt ongeveer 5 dagen, dit kan ook wat langer of korter zijn. Je bent nu wat ze noemen geslachtsrijp, wat wil zeggen dat je zwanger kan worden.
Vanaf de puberteit tot de leeftijd van 45-50 jaar krijgt elk meisje/vrouw ongeveer elke maand haar maandstonden. De eerste jaren kan dit wel heel onregelmatig zijn (je regels kunnen al eens enkele weken tot maanden langer wegblijven).
Voor heel wat meisjes/vrouwen is dit niet fijn: ze zijn slecht gezind zijn of voelen zich triest, ze hebben een opgeblazen gevoel in de buik, hoofdpijn, gevoelige borsten en er is een verandering van eetlust. Soms is dan medicatie nodig voor de pijn of eventueel schrijft de dokter de pil voor.
Het is niets om je voor te schamen of bang voor te zijn, ieder meisje maakt dit mee.

Wat is het verschil tussen maandverband en een tampon?

Maandverband is een laagje van sterk opslorpend materiaal dat het bloed tijdens de menstruatie opvangt. Het is in verschillende soorten en maten verkrijgbaar. Een maandverband plaats je tijdens je menstruatie in je slip. De meeste maandverbanden hebben een kleefstrook zodat ze op hun plaats blijven zitten. Sommige soorten hebben flapjes langs de zijkant om het verband op zijn plaats te houden en doorlekken te voorkomen.
Tampons worden tijdens de maandstonden in de vagina geschoven en vangen daar het menstruatiebloed op. Je kan een tampon verwijderen met een trekkoordje. Als een tampon goed is ingebracht, zal hij niet verschuiven. Je voelt een tampon dus niet tijdens het bewegen. Je kan er zelfs mee gaan zwemmen. Gebruik ze alleen tijdens de menstruatie. Je mag een tampon nooit in het toilet gooien.
Tijdens je maandstonden is hygiëne extra belangrijk. Vervang je tampon of maandverband regelmatig (om de 4-6 uur) en was je vagina elke dag met water en eventueel een beetje neutrale zeep.

Seksualiteit

Welke voorbehoedsmiddelen zijn er?

Er zijn verschillende voorbehoedsmiddelen, De meest meest bekende zijn het condoom en de pil. Er zijn voorbehoedsmiddelen die enkel voorkomen dat het meisje zwanger wordt en er zijn er die tegelijk je ook beschermen tegen SOA’s.

Wat is een SOA?

Dit zijn Seksueel Overdraagbare Aandoeningen. Eenvoudiger gezegd: Als je seks hebt met iemand die een SOA heeft, kan jij die ziekte ook krijgen. Je kan niet altijd zien aan een persoon of die een SOA heeft. Daarom is het belangrijk je hiertegen te beschermen. SOA’s geven verschillende symptomen bv. jeuk of zweertjes aan je geslachtsdelen, pijn bij het plassen,… En ze kunnen leiden tot onvruchtbaarheid.
Voorbeelden van SOA’s: hepatitis B, chlamydia, syfilis, gonorroe, genitale wratten, schaamluizen, herpes genitalis en AIDS.

Voorbehoedsmiddelen:

  • De pil, pleister, vaginale ring, spiraal, implanon (= staafje in je arm)

    Voorkomen zwangerschap
    Deze voorbehoedsmiddelen bevatten allemaal hormonen. Ze zorgen ervoor dat je lichaam geen eisprong krijgt en voorkomen zo een zwangerschap. Als je 1 van deze voorbehoedsmiddelen wilt gebruiken moet je voor een voorschrift naar je huisarts of gyneacoloog.

  • Het condoom

    Voorkomt zwangerschap en beschermt je tegen SOA’s
    Het condoom vangt het zaad (sperma) van de man op zodat het niet in het lichaam van de partner kan komen. Het voorkomt direct contact tussen de penis van de man en het lichaam van zijn partner. Condooms kan je kopen bij: apotheker, winkels, automaten. Gratis condooms kan je halen bij het JAC (jongeren advies centrum).

  • LET OP: Geen van deze middelen zijn 100 % betrouwbaar. Zelfs met het gebruik van een voorbehoedsmiddel is er nog een hele kleine kans dat je zwanger wordt of een SOA oploopt.

Als homo’s of lesbiennes met elkaar naar bed gaan kunnen ze dan zwanger geraken?

Nee, het meisje kan alleen zwanger geraken als ze met een jongen seks heeft. Wanneer twee jongens of twee meisjes seks hebben kan het meisje niet zwanger geraken.

Wat is het verschil tussen seks en porno?

Bij porno spelen acteurs een rol, ze voeren uit wat een regisseur hen vraagt. Met liefde of relaties heeft porno dus weinig of zelfs niets te maken. Seks in een film verschilt bijna altijd met het echte leven. Porno is dus geen goede bron als je op zoek bent naar informatie over seks.

Vriendschap

Hoe los je een ruzie op?

Ruzie maken gebeurt vaak. Er zijn veel redenen om ruzie te maken. Als je ruzie maakt, ben je vaak heel kwaad. Probeer er rekening mee te houden dat je niemand met je kwaadheid kwetst, anders moet je sorry zeggen. Na ruzie is er de kans om het weer goed te maken. Het is niet altijd makkelijk om de eerste stap te zetten , maar probeer zelf op degene af te stappen waar je ruzie mee hebt. Dat is even moeilijk, maar daarna een grote opluchting. Je kan er dan samen over praten en het zo weer oplossen. Probeer altijd respect te hebben voor de mening van de andere, ook al is die anders. Kom je er zelf niet uit, schakel dan hulp in van een onpartijdige klasgenoot, juf, meester, vader of moeder.

Wat is pesten?

Het is belangrijk om het verschil te zien tussen plagen en pesten.

  • Plagen

    Plagen is onschuldig, het gebeurt zomaar en is soms grappig. Het is van korte duur of het gebeurt maar af en toe. Het speelt zich af tussen twee gelijken. De ene is meestal niet veel sterker of groter dan de ander. Meestal is het niet zo leuk als je geplaagd wordt, maar het kan ook eens tof zijn en je kan er achteraf vaak om lachen. Vaak zien klasgenoten wel dat er geplaagd wordt, maar het plagen is meestal “één tegen één”. Wie er plaagt, ligt ook niet vast. Soms is het de ene, dan weer de andere. Je wordt vlug terug vrienden. De sfeer in de klas blijft goed. Je hoeft het niet altijd te gaan zeggen tegen de leerkracht. Soms plaag je zelf immers ook!

  • Pesten

    Pesten is helemaal iets anders dan plagen. Pesten gebeurt niet zomaar. De pester weet heel goed wie hij uitkiest en wil die bewust kwetsen. Het is duurzaam: het gebeurt vaak en duurt lang. Pesten stopt niet zomaar. Er is een ongelijke strijd. De pestkop is altijd sterker. Misschien durft hij meer, of heeft hij een grotere mond. De pestkop denkt dat hij sterk is, het slachtoffer voelt zich juist zwak. Pesten is nooit leuk. De pestkop wil nooit iets tof doen, hij wil pijn doen, vernielen of kwetsen. Het is meestal een groep tegenover één slachtoffer. Die groep is meestal maar één pestkop en een hele groep meelopers. De pestkoppen zijn meestal dezelfden, de slachtoffers ook. De sfeer in de klas is slecht: stiekem heeft iedereen schrik om een slachtoffer te worden. Je moet het altijd zeggen. Pesten melden aan je leerkracht is nooit klikken, want het is té erg!

 

Relaties

Waarom trouwen mensen en scheiden ze?

Mensen trouwen met elkaar omdat ze van elkaar houden en ze verwachten dat ze samen gelukkig worden. Scheiden betekent een einde maken aan het getrouwd zijn.
Als ouders besluiten om te gaan scheiden doen ze dat niet zomaar. Een reden om te gaan scheiden kan zijn, dat ze niet meer van elkaar houden. Dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. Na een tijd komen ze erachter dat het beter is om uit elkaar te gaan. Ze ergeren zich aan elkaar, kunnen niet meer aardig tegen elkaar zijn of hebben steeds ruzie.
Niet alle ouders die gaan scheiden maken ruzie. Ouders kunnen ook ontdekken dat ze niet zo goed bij elkaar passen. Ze vinden elkaar nog wel aardig, maar dat is niet genoeg. Soms wordt een ouder verliefd op iemand anders. Dit kan ook een reden zijn om te gaan scheiden.
Er zijn nog wel meer redenen waarom ouders gaan scheiden, want iedere scheiding is anders. Sommige kinderen denken dat het hun schuld is als ouders gaan scheiden. Dat is niet zo. Het is nooit de schuld van het kind. Scheiden is altijd een besluit van ouders en niet van kinderen.

Hoe moet je het aanvragen?

Het aanvragen kan leuk maar ook spannend zijn omdat je niet weet of die andere jongen of meisje jou ook leuk vindt. Je kan het op verschillende manieren aanvragen, we zullen jullie enkele tips geven hoe je dit kan aanpakken. Je kan zelf aan het meisje/jongen vragen of die met jou een koppel wil zijn, maar dit is niet altijd even makkelijk. Je kan ook een derde persoon inschakelen, bijvoorbeeld een vriend of vriendin. Zij/hij kan dan vragen aan die persoon waar je verliefd op bent of die met jou een koppel wil zijn. Je kan ook een liefdesbrief schrijven naar het meisje/jongen waar je verliefd op bent. Hier kan je inschrijven wat je voelt voor haar/hem.

Wat is holebi?

Er is holebi en hetero. Met “hetero” willen we zeggen dat een man gevoelens heeft voor een vrouw. En omgekeerd. Ze worden bijvoorbeeld verliefd op elkaar. Maar lang niet alle mensen zijn hetero. Er zijn ook holebi’s.
In holebi zitten drie woorden. Allereerst homo, dit wil zeggen een jongen die verliefd is op een jongen. Als tweede is er lesbienne, dit wil zeggen een meisje die verliefd is op een meisje. Als laatste is er dan bi of biseksualiteit, dit is wanneer een jongen verliefd kan worden op zowel een meisje, als op een jongen of een meisje dat op een meisje en jongen verliefd kan worden.
Met een moeilijk woord noemen we dit de seksuele geaardheid. Voor veel jongeren wordt hun geaardheid echt duidelijk tijdens de puberteit. Want op deze leeftijd spelen liefde en relaties vaak een grote rol.

Weerbaarheid

Wat bedoelen ze met weerbaarheid

Als je weerbaar bent, wil dat zeggen dat je jezelf niet zomaar laat doen. Als je iets niet wil, dan durf je dat te zeggen. Soms moet je natuurlijk wel luisteren, bijvoorbeeld naar je ouders of leerkracht. Hieronder vertellen we er meer over.

Wat moet je doen als anderen je vragen iets te doen wat je niet wilt?

Naar sommige mensen moet je meestal wel luisteren, zoals je meester of juf en je ouders. Maar als je iets echt niet wil dan mag je steeds nee zeggen. Als anderen je vragen iets te doen wat je niet wil, kan je best nee zeggen. Als ze je vragen om iemand te pesten bijvoorbeeld. Of als het over je lichaam gaat. Of als je uitgedaagd wordt om in een winkel iets te stelen.
Nee zeggen is niet altijd even makkelijk. Het vraagt soms wat moed. En soms moet je het blijven herhalen.

Wat denken jullie er zelf van?

Tenslotte laten we jullie zelf nog aan het woord! Wat vinden jullie hier zelf leuk of minder leuk aan?

Leuk

  • Puberteit

    Ik heb minder last van mijn broer en zus.
    Ik heb al een boek gelezen over de puberteit.
    Ik vind mezelf nu aantrekkelijker.
    Ik voel me beter in mijn vel, ik durf meer.

  • Vriendschap

    Ik heb veel vrienden.
    Ik durf alles te zeggen tegen mijn vrienden.
    Mijn vrienden geven me complimenten.
    Vertrouwen.
    Je hebt steun aan elkaar.

  • Relaties

    Ik heb het met iemand aan gevraagd.
    Mijn ouders zijn gescheiden, maar hebben nu iemand anders en ze maken nooit nog ruzie.
    Ik heb al eens een vriendinnetje gehad.

  • Weerbaarheid

    Ik durf ‘nee’ te zeggen.
    Eerlijk zijn.
    Voor je mening uitkomen is beter.
    Je kan je verdedigen.

Minder leuk

  • Puberteit

    Puistjes
    Uiterlijk, karakter en gedrag verandert.
    Onbeleefd zijn.
    Ruzie met je ouders.

  • Vriendschap

    Ik heb weinig vrienden.
    Ruzie
    Pesten

  • Relaties

    Mijn ouders zijn gescheiden.
    Je lief maakt het uit.
    Ik heb het met iemand aangevraagd, maar zij heeft nee gezegd.

  • Seksualiteit

    Seks kan ook pijnlijk zijn.

  • Weerbaarheid

    Jezelf niet kunnen weren.
    Ik durf geen ‘nee’ zeggen.

 

Tot slot

Misschien zit je nog steeds met vragen? Dat kan natuurlijk! Hiervoor kan je misschien wel bij je ouders terecht? Of bij je juf of meester! Wie weet heb je wel een grotere broer of zus die je kan helpen. Zit je echt ergens mee en vind je er geen oplossing voor? Dan mag je via je leerkracht of ouders altijd vragen om eens met iemand van het CLB te praten.